Efe
New member
Türkçe Kısaltmalar Nasıl Yazılır? Kurallar ve Örneklerle Açıklama
Türkçede kısaltmalar, dilin yazım kurallarına uygun olarak belirli standartlara göre oluşturulur. Bu kurallar, yazıda anlaşılırlığı korumak ve kısaltmaların yanlış yorumlanmasını engellemek için belirlenmiştir. Kısaltmaların nasıl yazılacağı, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen resmi kurallar çerçevesinde açıklanmıştır.
Bu makalede, Türkçe kısaltmaların yazım kuralları, sık yapılan hatalar ve en çok kullanılan kısaltmalar hakkında bilgi verilecek. Ayrıca, Türkçede kısaltmalarla ilgili sıkça sorulan sorular ve cevapları da ele alınacaktır.
---
Türkçede Kısaltmaların Yazım Kuralları
Türkçede kısaltmalar, belirli kurallar çerçevesinde oluşturulur. İşte Türk Dil Kurumu’nun belirlediği kısaltma kuralları:
1. **Büyük Harflerle Yapılan Kısaltmalar**
- Kurum, kuruluş, ülke, dil ve bilimsel terimlerin kısaltmaları genellikle büyük harflerle yazılır.
- Örnekler:
- TBMM → Türkiye Büyük Millet Meclisi
- TÜBİTAK → Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu
- ABD → Amerika Birleşik Devletleri
- TSE → Türk Standardları Enstitüsü
2. **Büyük Harflerle Yapılan Kısaltmalarda Nokta Kullanımı**
- Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda genellikle nokta kullanılmaz.
- Ancak, bazı özel kısaltmalarda nokta kullanılabilir:
- T.C. → Türkiye Cumhuriyeti
- A.Ş. → Anonim Şirket
3. **Küçük Harflerle Yapılan Kısaltmalar**
- Küçük harflerle yapılan kısaltmaların sonuna genellikle nokta konur.
- Örnekler:
- dr. → doktor
- kr. → kuruş
- s. → sayfa
4. **Özel İsim İçeren Kısaltmalarda Yazım Kuralları**
- Özel isimlerin kısaltmalarında, özel ismin ilk harfi büyük yazılır.
- Örnekler:
- İTÜ → İstanbul Teknik Üniversitesi
- ODTÜ → Orta Doğu Teknik Üniversitesi
5. **Kısaltmalara Ek Getirilmesi**
- Büyük harfli kısaltmalara ek getirilirken kesme işareti kullanılır.
- Küçük harfli kısaltmalarda ise ek, kelimenin okunuşuna göre yazılır.
- Örnekler:
- TBMM’**nin**
- TDK’**ye**
- cm’**yi**
- kg’**dan**
---
En Çok Kullanılan Türkçe Kısaltmalar
Türkçede sık kullanılan bazı kısaltmalar ve anlamları:
- T.C. → Türkiye Cumhuriyeti
- Bşk. → Başkan
- Prof. → Profesör
- Yrd. Doç. → Yardımcı Doçent
- Av. → Avukat
- Sn. → Sayın
- vs. → ve saire
- bkz. → bakınız
---
Türkçede Kısaltmalarla İlgili Sıkça Sorulan Sorular
1. Türkçede kısaltmaların sonuna nokta koymalı mıyız?
- Büyük harfli kısaltmalarda genellikle nokta kullanılmaz. Ancak, küçük harfli kısaltmalarda nokta kullanılır. Örneğin: "cm" yerine "cm." yazılmaz ama "dr." şeklinde kullanılır.
2. Kısaltmalara ek getirilirken hangi kurallara dikkat etmeliyiz?
- Büyük harfli kısaltmalara ek getirilirken kesme işareti kullanılır (Ör: TRT’ye). Küçük harfli kısaltmalara ek getirilirken, okunuşuna göre ek eklenir (Ör: kg’dan, cm’yi).
3. Kurum ve kuruluş isimlerinin kısaltmaları nasıl yapılır?
- Kurum ve kuruluş isimleri genellikle büyük harflerle kısaltılır. Örneğin: Türk Hava Yolları → THY, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu → TRT.
4. Özel isimlerin kısaltmalarında nelere dikkat edilmeli?
- Özel isimlerin kısaltmalarında ilk harf büyük yazılır. Örnek: İstanbul Teknik Üniversitesi → İTÜ.
5. Ölçü birimlerinin kısaltmalarında nokta kullanılır mı?
- Hayır, ölçü birimlerinin kısaltmalarında nokta kullanılmaz. Örneğin: cm, kg, km.
6. Türkçe kısaltmalar İngilizce kurallardan farklı mı?
- Evet, İngilizcede bazı kısaltmaların sonuna nokta konur (örneğin: "Dr."), ancak Türkçede büyük harfli kısaltmalarda genellikle nokta kullanılmaz.
---
Sonuç ve Özet
Türkçede kısaltmaların yazım kuralları belirli standartlara göre düzenlenmiştir. Kurum ve kuruluş isimleri büyük harflerle yazılır ve genellikle nokta kullanılmaz. Küçük harfli kısaltmalarda ise genellikle nokta bulunur. Ek getirilirken büyük harfli kısaltmalara kesme işareti ile ek eklenirken, küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşuna göre ekleme yapılır.
Kısaltmaların doğru kullanılması, yazım hatalarını önler ve metnin daha anlaşılır olmasını sağlar. Bu nedenle, özellikle resmi ve akademik yazılarda kısaltmaların doğru yazımına dikkat edilmelidir.
Türkçede kısaltmalar, dilin yazım kurallarına uygun olarak belirli standartlara göre oluşturulur. Bu kurallar, yazıda anlaşılırlığı korumak ve kısaltmaların yanlış yorumlanmasını engellemek için belirlenmiştir. Kısaltmaların nasıl yazılacağı, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen resmi kurallar çerçevesinde açıklanmıştır.
Bu makalede, Türkçe kısaltmaların yazım kuralları, sık yapılan hatalar ve en çok kullanılan kısaltmalar hakkında bilgi verilecek. Ayrıca, Türkçede kısaltmalarla ilgili sıkça sorulan sorular ve cevapları da ele alınacaktır.
---
Türkçede Kısaltmaların Yazım Kuralları
Türkçede kısaltmalar, belirli kurallar çerçevesinde oluşturulur. İşte Türk Dil Kurumu’nun belirlediği kısaltma kuralları:
1. **Büyük Harflerle Yapılan Kısaltmalar**
- Kurum, kuruluş, ülke, dil ve bilimsel terimlerin kısaltmaları genellikle büyük harflerle yazılır.
- Örnekler:
- TBMM → Türkiye Büyük Millet Meclisi
- TÜBİTAK → Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu
- ABD → Amerika Birleşik Devletleri
- TSE → Türk Standardları Enstitüsü
2. **Büyük Harflerle Yapılan Kısaltmalarda Nokta Kullanımı**
- Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda genellikle nokta kullanılmaz.
- Ancak, bazı özel kısaltmalarda nokta kullanılabilir:
- T.C. → Türkiye Cumhuriyeti
- A.Ş. → Anonim Şirket
3. **Küçük Harflerle Yapılan Kısaltmalar**
- Küçük harflerle yapılan kısaltmaların sonuna genellikle nokta konur.
- Örnekler:
- dr. → doktor
- kr. → kuruş
- s. → sayfa
4. **Özel İsim İçeren Kısaltmalarda Yazım Kuralları**
- Özel isimlerin kısaltmalarında, özel ismin ilk harfi büyük yazılır.
- Örnekler:
- İTÜ → İstanbul Teknik Üniversitesi
- ODTÜ → Orta Doğu Teknik Üniversitesi
5. **Kısaltmalara Ek Getirilmesi**
- Büyük harfli kısaltmalara ek getirilirken kesme işareti kullanılır.
- Küçük harfli kısaltmalarda ise ek, kelimenin okunuşuna göre yazılır.
- Örnekler:
- TBMM’**nin**
- TDK’**ye**
- cm’**yi**
- kg’**dan**
---
En Çok Kullanılan Türkçe Kısaltmalar
Türkçede sık kullanılan bazı kısaltmalar ve anlamları:
- T.C. → Türkiye Cumhuriyeti
- Bşk. → Başkan
- Prof. → Profesör
- Yrd. Doç. → Yardımcı Doçent
- Av. → Avukat
- Sn. → Sayın
- vs. → ve saire
- bkz. → bakınız
---
Türkçede Kısaltmalarla İlgili Sıkça Sorulan Sorular
1. Türkçede kısaltmaların sonuna nokta koymalı mıyız?
- Büyük harfli kısaltmalarda genellikle nokta kullanılmaz. Ancak, küçük harfli kısaltmalarda nokta kullanılır. Örneğin: "cm" yerine "cm." yazılmaz ama "dr." şeklinde kullanılır.
2. Kısaltmalara ek getirilirken hangi kurallara dikkat etmeliyiz?
- Büyük harfli kısaltmalara ek getirilirken kesme işareti kullanılır (Ör: TRT’ye). Küçük harfli kısaltmalara ek getirilirken, okunuşuna göre ek eklenir (Ör: kg’dan, cm’yi).
3. Kurum ve kuruluş isimlerinin kısaltmaları nasıl yapılır?
- Kurum ve kuruluş isimleri genellikle büyük harflerle kısaltılır. Örneğin: Türk Hava Yolları → THY, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu → TRT.
4. Özel isimlerin kısaltmalarında nelere dikkat edilmeli?
- Özel isimlerin kısaltmalarında ilk harf büyük yazılır. Örnek: İstanbul Teknik Üniversitesi → İTÜ.
5. Ölçü birimlerinin kısaltmalarında nokta kullanılır mı?
- Hayır, ölçü birimlerinin kısaltmalarında nokta kullanılmaz. Örneğin: cm, kg, km.
6. Türkçe kısaltmalar İngilizce kurallardan farklı mı?
- Evet, İngilizcede bazı kısaltmaların sonuna nokta konur (örneğin: "Dr."), ancak Türkçede büyük harfli kısaltmalarda genellikle nokta kullanılmaz.
---
Sonuç ve Özet
Türkçede kısaltmaların yazım kuralları belirli standartlara göre düzenlenmiştir. Kurum ve kuruluş isimleri büyük harflerle yazılır ve genellikle nokta kullanılmaz. Küçük harfli kısaltmalarda ise genellikle nokta bulunur. Ek getirilirken büyük harfli kısaltmalara kesme işareti ile ek eklenirken, küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşuna göre ekleme yapılır.
Kısaltmaların doğru kullanılması, yazım hatalarını önler ve metnin daha anlaşılır olmasını sağlar. Bu nedenle, özellikle resmi ve akademik yazılarda kısaltmaların doğru yazımına dikkat edilmelidir.